Facebook Twitter RSS Feed
gPlus 

คติความเชื่อแบบคนโบราณ

เก็ดถะหวา (พุดซ้อน) ดอกไม้มงคลตามความเชื่อของชาวล้านนา

28,763

23 ก.ย.57 17.22 น.

 

เก็ดถะหวา
เก็ดถะหวา (พุดซ้อน) ดอกไม้มงคลตามความเชื่อของชาวล้านนา

ดวง เก็ดถะหวา บางแห่งเรียก แคถะหวา (ออกเสียง “แกถะหวา”) “ซ้อน” หรือ “ซ้อนห้อ” เป็นชื่อของดอกไม้ หมายถึง พุดซ้อน พุดจีน หรือ พุดใหญ่ ชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ Gardenia jasminoides J.Ellis วงศ์ Rubiaceae

        เก็ดถะหวา เป็นดอกไม้มงคลตามความเชื่อของชาวล้านนา และถือเป็นไม้มงคล สําหรับคนเกิดวันจันทร์ วันพฤหัสบดี และวันศุกร์ เชื่อกันว่า มีคุณทางด้านโภคทรัพย์ ผู้ใดปลูกไว้ในบ้านจะสมบูรณ์พูนผล

        การปลูกต้นเก็ดถะหวา นิยมปลูกทิศพายัพหรือทิศตะวันตกเฉียงเหนือ โดยมักให้ผู้ชายที่เกิดในวันจันทร์ปลูกในวันเสาร์ เพื่อให้เกิดผลทางความเป็นมงคล ตามความเขื่อ

        นอกจากนี้ ชาวล้านนามีความเชื่อเรื่องของ “พญาดอก” โดยเชื่อว่าในแต่ละปีจะมีดอกไม้ที่เป็นพญา คือ เป็นใหญ่แก่ดอกไม้ทั้งปวง เมื่อถึงวันสงกรานต์หลังจากประกอบพิธีกรรมอาบน้ำดําหัวชําระกายตามขนบธรรมเนียม แล้วจะนําเอาดอกไม้ที่เป็นพญาดอกนี้ทัดหูหรือเสียบแซมที่มวยผม ด้วยเชื่อกันว่าจะทําให้มีอายุมั่นยืนยาว

        ดอกเก็ดถะหวา
ถือเป็นหนึ่งในจํานวน “พญาดอก” ดังกล่าว โดยตําราได้ระบุดอกไม้พญาดอกที่คํานวณได้จากการนําเอาตัวเลขศักราชตั้งหารด้วย 8 ได้เศษเท่าไร ทายตามเศษดังนี้

        เศษ 1 ดอกอูน ดอกเอื้อง
        เศษ 2 ดอกแก้ว
        เศษ 3 ดอกซ้อน (เก็ดถะหวา)
        เศษ 4 ดอกดู่ (ประดู่)
        เศษ 5 ดอกบัว ดอกเพลา (อ่าน-เปา = รัง)
        เศษ 6 ดอกส้มสุก
        เศษ 7 ดอกลิลา

        ด้านสรรพคุณทางยามักใช้รากเป็นยาแก้ไข้ เปลือกและลําต้นแก้บิด ใบใช้พอกแก้วปวดศีรษะ และผลใช้กินขับพยาธิและขับปัสสาวะ เป็นต้น

        เนื่องจากดอกเก็ดถะหวามีสีขาวจึงถือเป็น ดอกไม้แทนความสะอาดบริสุทธิ์ของจิตใจ และมีกลิ่นหอมแทนความหอมของศีลธรรม ชาวล้านนาจึงนิยมถวายดอกไม้ชนิดนี้เป็นพุทธบูชากันโดยทั่วไป






บทความโดย... สนั่น ธรรมธิ สํานักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับขึ้นด้านบน