ความเชื่อเรื่องตะกวด(กูย จ.สุรินทร์)


นอกจาก จ.สุรินทร์ จะมีความสัมพันธ์กับช้างแล้ว สัตว์อีกชนิดหนึ่งที่ชาวสุรินทร์ใน ต.ตรึม ต.แตล อ.ศีขรภูมิ จ.สุรินทร์มีความรู้สึกผูกพันธ์ คือ ตะกวด หรือ ชาวเขมรเรียก ตะโกด กลุ่มกูยเรียก ตะก๊อด กลุ่มลาวเรียก แลน ตะกวดมีรูปร่างคล้ายเหี้ย หนังหยาบเป็นเกล็ด แต่ลำตัวสีเทาอมเหลือง จึงดูสีเหลืองอ่อนทั้งตัว ไม่มีลายคาดตามขวาง

      ชอบอาศัยตามป่าโปร่งและเนินเขา ว่ายน้ำไม่เก่งเท่าเหี้ย ชอบอาศัยใกล้แหล่งน้ำ แต่จะซุกตัวอยู่ในโพรงต้นไม้ ขึ้นต้นไม้ได้รวดเร็ว เป็นสัตว์ไม่ดุร้าย ตะกวดชอบกินสัตว์เล็กกว่าเป็นอาหาร ได้แก่ ปลา ลูกไก่ ลูกนก กบ เขียด หนู แมลง และซากเน่าเปื่อย

      แหล่งที่พบ หมู่ที่ 1 ต.ตรึม อ.ศีขรภูมิ จ.สุรินทร์ เป็นหมู่บ้านที่มีตะกวดนับพันตัว อาศัยอยู่ตามโพรงไม้ต้นมะขามใหญ่ในหมู่บ้าน และอยู่ในป่าช้างท้ายหมู่บ้าน ชอบเดินเพ่นพ่านในหมู่บ้าน คอยแอบกินลูกไก่ของชาวบ้าน

      ความสัมพันธ์กับชุมชน เนื่องจากบ้านตรึมเป็นหมู่บ้านชาวกูย ชาวกูยมีความเชื่อว่าตะกวดเป็นสื่อแทนวิญญาณของผีปู่ตาประจำหมู่บ้าน ตะกวดตัวโตขนาดยาว 1 เมตร ประมาณ 2-3 ตัว ได้กลายเป็นหัวหน้าตะกวด ซึ่งชาวกูยเรียกกัน หลวงตาทอง หลวงตาดำ เป็นต้น หากตะกวดเหล่านี้กินลูกไก่ ก็จะว่าลูกไก่โง่ ทำที่ให้อยู่แล้วไม่อยู่ ออกไปเพ่นพ่านให้เขากิน การพูดถึงตะกวดแต่ละตัวจะไม่เรียกว่า มัน แต่จะเรียกว่า เขา ห้ามตี ด่า และทำร้ายตะกวด 

      ในเดือน พ.ค. ของทุกปี จะมีการประกอบพิธีเซ่นไหว้ผีตะกวด จุดสำคัญของพิธีอันดับหนึ่ง คือ ที่ป่าช้า (ซึ่งมีตะกวดชุกชุมมากที่สุด) จุดสำคัญรองลงมา คือ บริเวณศาลต้นมะขามใหญ่กลางหมู่บ้าน และจุดสุดท้าย คือ ต้นไม้ใหญ่ที่วัด

       ตะกวดมีความสำคัญมากในวิถีชีวิตชาวกูยหลายหมู่บ้าน คือ ใน ต.ตรึม ต.แตล อ.ศีขรภูมิ เพราะชาวบ้านใช้วิธีสังเกตการณ์ออกสี และลายหางของตะกวดตัวเล็ก เพื่อทำนายฝนและปริมาณข้าวในนาแต่ละปี (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2542 : หน้า 193-194)








ที่มา http://www.mapculture.org/

บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับไป ด้านบน

Thaiza update: