ความเชื่อเรื่องวันตัดเย็บเสื้อผ้าตามล้านนาโบราณ

 


วันตัดเย็บเสื้อผ้าของผู้หญิงในสมัยโบราณ มีความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับวันข้างขึ้น และข้างแรม หรือระบบการนับแบบจันทรคติ ว่าวันไหนตัดเย็บแล้ว ดีหรือไม่ดี โดยมีโคลงกำกับไว้ โคลงสี่สุภาพดังกล่าวคัดลอกด้วยอักษรธรรมล้านนา แทรกอยู่ในเอกสารใบลาน เรื่อง โคลงวิทูรสอนโลก ซึ่งต้นฉบับเป็นของนายไพฑูรย์ ดอกบัวแก้ว ดังนี้

                                    โคลงวันตัดเสื้อผ้า


ศรีสวัสดีต้านถ้อยกล่าว องคีลี
ริร่ำของจักอันดี ก่อสร้าง
หยิบสนเยื่องวันดี ทิพพะยิ่ง   ญิงเฮย
ฟังพี่จัก....(ใบลานฉีกขาด) บาทเบื้องสาวฟัง


เดือนออกค่ำหนึ่งผ้าบ่ ทันหมอง
เยียวว่าพลัดศรีบัวทอง น้องหล้า
สัพพะเยื่องทังของ ละว่อง   วางเอย
ตายจากศรีน้องแก้ว อยู่ไห้วอยวอย

          สรุปความ  ออก 1 ค่ำ หรือ ขึ้น 1 ค่ำ ไม่ดี จะพลัดพรากและตายจากกัน

ออกสองค่ำวายวอดเสี้ยง ทังของ
ฝูงลูกเมียยังคอง อยู่หม้อม
สมบัติสิ่งทังของ ฟุ้งซ่าน   ไปเอย
สุดแต่ทังผ้าต้อย ท่านแก้เอาไป

          สรุปความ  ขึ้น 2 ค่ำ ไม่ดี จะเสียข้าวของ

ออกสามค่ำอายุหมั้น พันปี
ทุกเยื่องพร้อมนารี ลูกเต้า
สมบัติทั่วท้าวผี ไหลหลั่ง   มาเอย
ลูกเขย....(ใบลานฉีกขาด) ค้ำเจ้า อายุได้พอพัน

          สรุปความ  ขึ้น 3 ค่ำ ดี อายุยืน ร่ำรวยทรัพย์สมบัติ

ออกสี่ค่ำถ้วนพร้อมท่าน มาปัน
ของฝากชุอัน ยื่นหื้อ
น้ำคำสิ่งของขัน เหลือกว่า   ทืนเอย
ฝูงหมู่ชุมน้องแก้ว ช่างแอ่วมาเต้ามาไช

          สรุปความ  ขึ้น 4 ค่ำ ดี มีโชคลาภ พี่น้องมาเยี่ยมเยือน

ออกห้าค่ำใสส่องแจ้ง ทุกภาย
(........................คัดลอกตกหล่น ..........)
เรียมรักหุมสมสาย สาวหนุ่ม   มาเฮย
ทังสิ่งของเลี้ยงเจ้า ข้าวน้ำเหลือเกิน

          สรุปความ  ขึ้น 5 ค่ำ ดี เป็นที่รักใคร่ของคนทั่วไป ข้าวน้ำอุดมสมบูรณ์

ออกหกค่ำแม่นมีล้านตื้อ ญิงสมบัติ
ก็เที่ยงจักปัด ออกเสี้ยง
หาของเท่าดาฝัด ลวงซีก   ก็ดีเอย
ยังยากใจเจ้าน้อง เกิดคำถ้อยกับเมีย

          สรุปความ  ขึ้น 6 ค่ำ ไม่ดี จะเสียข้าวของ และทะเลาะวิวาทกับภรรยา

ออก 7 ค่ำชราเถ้าหงอก หัวขาว
(........................................... ...........
....คัดลอกตกหล่น..............) ฟันหล่อน   ก็ดีเฮย
ญิงหนุ่มหันใจสู้ ป่องเหยี้ยมคอยดู

          สรุปความ  ขึ้น 7 ค่ำ ดี มีเสน่ห์ ใครเห็นก็รักใคร่

ออกแปดค่ำพ้นจากโทษ อนทราย
(.................คัดลอกตกหล่น ...........)
อยู่ยินโยดสบาย หายโศก   พระเฮย
ใจชื่นชมชู่มื้อ เข็ดเสี้ยงยังดี

          สรุปความ  ขึ้น 8 ค่ำ ดี อยู่สุขกายสบายใจ

ออกเก้าค่ำมรณาศ จักตาย
เยียวว่าสาวเสียกาย อยู่ไห้
หัวใจบ่สบาย อยู่หม่น   หมองเอย
เสียยอดคิ่นชู้ ตนอยู่ไหว้วอยวอย

          สรุปความ  ขึ้น 9 ค่ำ ไม่ดี จะตายจากกัน

ออกสิบค่ำเยียวขาดเนื้อ หนังหยูด
เจ็บบาทคางเขินดูก ส่องส้วง
แกมขาง (.......................... .............
......คัดลอกตกหล่น.......) ห่มผ้าโอยคราง

          สรุปความ  ขึ้น 10 ค่ำ ไม่ดี จะป่วยไข้ไม่สบาย

ออกสิบเอ็ดค่ำจักได้น้องแก้วหน่อ กัญญา
(........................................... ...........
....คัดลอกตกหล่น..............) ศรียอด   นางเฮย
แถมรั่งมาถ้อนพร้อม มูลมั่งได้เงินคำ

          สรุปความ  ขึ้น 11 ค่ำ ดี จะได้หญิงสาวและร่ำรวยเงินทอง

ออกสิบสองค่ำมวลมากพร้อม สมบัติ
ฝูงครอบครัวพอคัด ชู่ห้อง
เงินคำอาจจักจัด แสนโกฎิ   มากเฮย
แถมชูไจ้ไจ้ หากได้มีมา

          สรุปความ  ขึ้น 12 ค่ำ ดี มีโชคลาภได้ทรัพย์สมบัติ

ออกสิบสามค่ำจงลาภลุก มีชัย
หาอันใด (........................................... ...........
....คัดลอกตกหล่น..............) หากมีใจ กรูโณศ   นักเฮย
คันเสพขุนเหง้าท้าว เที่ยงได้เป็นขุน

          สรุปความ  ขึ้น 13 ค่ำ ดี มีโชควาสนาได้เป็นขุนนาง

ออกสิบสี่ค่ำรังแรกถ้อย ผิดเถียง
สาวชุคนมาเรียง ด่าหย้อ
ฝูงหมู่ขุนป่านป้อยอ (.............
..........คัดลอกตกหล่น.....) ย่อมได้ไหมกิน

          สรุปความ  ขึ้น 14 ค่ำ ไม่ดี จะทะเลาะวิวาทและถูกปรับไหม

ออกสิบห้าค่ำใสส่องแจ้ง ดีงาม
(.................คัดลอกตกหล่น........ ...........)
มีลูกรักนางราม เจียรจาก   ไปเฮย
สิบครอบครัวเสื้อผ้า บ่ค้างยาหลอ

          สรุปความ  ขึ้น 15 ค่ำ ไม่ดี จะเสียบุตรธิดา

แรมค่ำหนึ่งถ้วนรุ่ง เรืองศรี
หลอนว่าทึนค่ามี ใคร่ผ้าย
เปล่าเสียหมู่โจรตี ชิงชุบ   เอานัน
เสียครัวจนได้ เท่าไห้เสียดายครัว

 

 
     สรุปความ
แรม 1 ค่ำ ไม่ดี จะถูกโจรแย่งทรัพย์สิน

     นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงวันข้างแรมอื่นๆ ด้วยว่า

     แรม 2 ค่ำ แรม 3 ค่ำ ดี แรม 4 ค่ำ บ่ดี แรม 5 ค่ำ ดีนัก แรม 6 ค่ำ บ่ดี แรม 7 ค่ำ ดี แรม 8 ค่ำ แรม 9 ค่ำ แรม 10 ค่ำ แรม 11 ค่ำ ดี แรม 12 ค่ำ แรม 13 ค่ำ แรม 14 ค่ำ บ่ดี

     สรุปความ

 

     แรม 4 / 6 / 12 / 13 / 14 ค่ำไม่ดี
     แรม 2 / 3 / 5 / 7 / 8 / 9 / 10 / 11 ค่ำ ดี



ข้อมูลโดย :
สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัย เชียงใหม่

บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับไป ด้านบน

Thaiza update: