บุนนาค ไม้มงคลคู่พุทธศาสนา ตามความเชื่อชาวล้านนา

บุนนาค
  บุนนาคPhoto : Dinesh Valke


  ดวงวันนี้หากพูดถึงไม้มงคลยอดนิยมของคนไทย ดูเหมือน ต้นบุนนาค หรือ สารภีดอย ย่อมเป็นหนึ่งในไม้มงคลที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากเช่นกันค่ะ

        บุนนาค มีชื่ออีกชื่อหนึ่งว่า “สารภีป่า” ชื่อภาษา ไทใหญ่ว่า “ก้ําก่อ” ชื่อภาษาอังกฤษ คือ Iron wood, Indian rose chestnut มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mesua ferrea Lnn. ในวงศ์ GUTTIFERAE

        คนไทยมีความเชื่อกันมาแต่โบราณว่าชื่อ “บุนนาค” แสดง ความเป็นมงคล บ่งบอกถึงความสุข ความประเสริฐ มีแต่สิ่ง ที่ดีงาม โชคลาภ และโภคทรัพย์หลั่งไหลเข้ามาหาอย่าง ไม่ขาดสาย และยังมีอํานาจในการป้องภัยจากสัตว์รัายและศัตรู ขับไล่สิ่งอุบาทว์และความอัปมงคล ออกจากชีวิตของเจ้าของ

        ชาวล้านนานิยมปลูกต้นบุนนาคไว้ในบริเวณบ้านโดยเฉพาะทิศตะวันตก และมักปลูกใน วันเสาร์เพื่อความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อ ในคติทางพระพุทธศาสนาได้ให้ความสําคัญกับดอกบุนนาค โดยเฉพาะอย่างยิ่งการถวาย ดอกบุนนาคเป็นพุทธบูชาจะได้อานิสงส์มหาศาล

        พระไตรปิฎก ฉบับธรรมทาน หัวข้อ “ปุนนาคปุปผิยเถราปทาน” ได้กล่าวถึงผลแห่งการถวาย ดอกบุนนาคของพระปุนนาคปุปผิยเถระว่า “เราเป็นพรานเข้าไปยังป่าใหญ่ เราได้พบต้นบุนนาค มีดอกบาน จึงระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ได้เลือกเก็บดอกบุนนาคนั้น เอาแต่ที่มีกลิ่น หอมสวยงาม แล้วก่อสถูปบนเนินทราย บูชาแดพระพุทธเจ้าในกัปป์ที่ ๙๒ แต่กัปป์นี้เราได้บูชา พระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชาในกัปป์ ที่ ๙๑ แต่กัปป์นี้ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ์พระองค์หนึ่งทรงพระนามว่า “ตโมนทะ” ทรงสมบูรณ์ ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพละมาก คุณวิเศษเหล่านี้คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์๘ และอภิญญา ๖ เราทําให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทําเสร็จแล้วดังนี้

        ในพระไตรปิฎก ฉบับเดียวกัน หัวข้อ “คิริปุนนาคิย เถระปทาน” กล่าวถึงผลแห่งการถวายดอกบุนนาคของ พระคิริปุนาคิยเถระว่า “ครั้งนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าโสภิตะ ประทับอยู่ที่ภูเขาจิตตกูฏ เราได้ ถือเอาดอกบุนนาค เข้ามาบูชาในพระสยัมภูในกัปป์ที่ ๙๔ แต่กัปป์นี้เราได้บูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล แห่งพุทธบูชา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทําเสร็จแล้ว ดังนี้

        อนึ่งชาวล้านนาถือว่าต้นบุนนาค เป็นต้นไม้โพธิฤกษ์ คือเป็นต้นไม้ที่เป็นที่ตรัสร้ของพระพุทธเจ้า ที่มีพระนามว่า “สุมังคลพุทธเจ้า” จึงนิยมปลูกต้นบุนนาคไว้ในวัดวาอารามโดยทั่วไป นอกจากนี้ ยังพบว่ามีการนําเอายอดอ่อนของบุนนาคไปเป็นเครื่องสักการะคู่กับยอดอ่อนของต้นหว้า ถวายเป็น พุทธบูชาอีกด้วย

        จากเรื่องราวที่เชื่อมโยงกันดังกล่าว ถือได้ว่าต้นบุนนาคเป็นต้นไม้ที่มีประวัติความเป็นมา และมีความหมายต่อพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะพระพุทธศาสนาที่ตั้งมั่นอยู่ในดินแดนล้านนาแห่งนี้







เรียบเรียงบทความโดย HoroscopeThaiza.com
อ้างอิง : สนั่น ธรรมธิ สํานักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่







บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับไป ด้านบน

Thaiza update: